Imenovanje Radula Novovića za glavnog urednika Zavoda za udžbenike otvorilo je niz legitimnih pitanja o stvarnom dometu promjena u crnogorskom obrazovnom sistemu i o uticaju Demokratske partije socijalista na kadrovsku politiku aktuelne vlasti.
Bivši poslanik i funkcioner DPS-a, javnosti poznat po izrazito ideološki profilisanim i antisrpskim stavovima, postavljen je na čelo institucije koja ima ključnu ulogu u oblikovanju nastavnih sadržaja za generacije učenika. Odluku je donijela ministarka prosvjete Anđela Jakšić Stojanović, što neminovno otvara pitanje kontinuiteta kadrovske politike i stvarnog raskida sa praksama prethodnog režima.
Zavod za udžbenike nije obična administrativna institucija. On predstavlja jedan od temeljnih stubova obrazovnog sistema, jer upravo kroz udžbenike država indirektno utiče na formiranje vrijednosnog, kulturnog i identitetskog okvira mladih ljudi. Zbog toga je izbor njegovog rukovodstva pitanje od prvorazrednog javnog interesa.
U tom kontekstu, opravdano se postavlja dilema da li osoba sa jasno izraženim političkim i ideološkim nasljeđem može garantovati profesionalnu, neutralnu i naučno utemeljenu uređivačku politiku. Obrazovanje, po svojoj suštini, mora biti oslobođeno dnevne politike, partijskih narativa i ideoloških obračuna. Svako odstupanje od tog principa dugoročno proizvodi društvene podjele i narušava povjerenje građana u institucije.
Dodatnu zabrinutost izaziva utisak da je u periodu aktuelnog mandata u resoru prosvjete došlo do jačeg povratka kadrova bliskih DPS-u nego u pojedinim fazama ranijih vlada. Takav trend, ukoliko se potvrdi kao sistemski, dovodi u pitanje političke poruke o reformama, depolitizaciji institucija i stvarnom raskidu sa nasljeđem tridesetogodišnje vlasti DPS-a.
Posebno je važno naglasiti da ovo nije pitanje ličnih simpatija ili animoziteta prema jednom imenovanju. Riječ je o principima. Građani su decenijama slušali obećanja o depolitizaciji obrazovanja, profesionalizaciji institucija i zaštiti djece od ideološke indoktrinacije. Svaki potez koji ostavlja suprotan utisak, makar i posredno, potkopava povjerenje u te procese.
Takođe, ostaje otvoreno pitanje usklađenosti ovakvih odluka sa evropskim standardima koje Crna Gora formalno zagovara. Evropska praksa podrazumijeva jasnu distancu između partijskih struktura i obrazovnih institucija, upravo zbog osjetljivosti njihove društvene uloge.
Imenovanje Radula Novovića stoga ne treba posmatrati kao izolovan slučaj, već kao simptom šireg problema – nedovoljno jasnih kriterijuma, političkih kompromisa i izostanka transparentnog dijaloga sa javnošću. Građani, a posebno roditelji i prosvjetni radnici, imaju pravo da znaju ko i po kojim principima oblikuje sadržaje iz kojih će učiti njihova djeca.
U društvu koje pretenduje da se razvija kao demokratsko i pluralno, obrazovanje mora ostati prostor profesionalizma, a ne produžena ruka bilo koje partije – stare ili nove. Ukoliko se ta granica izbriše, posljedice neće biti političke, već generacijske.
Ништа се ту не мијења! Постајемо све више Украјина!